Tuesday, January 7, 2014
Sunday, December 22, 2013
Nawlngaihnak by Dr. Amos Sang Hlei
"......Nawlngaihnak hi raithawinak nakin a tha deuh...1Sam.15:22"
Pathian nih damnak a kan pek I kum 2014 dam le lawm tein kan phanh khawh caah Bawipa kan thangthat I nan dihlak cungah kum thar lawmhnak le daihnak tlung ko seh. Tuchun ah tlawmpal tein i ruahti hna usih ti ka duh mi cu "Nawlngaihnak" ti si. A tawifiannak zoh usih.
Israel miphun chungah a hmasa bik Siangpahrang cu Saul asi i kum 40 chung amah nih a pen hna. Cu hlan cu biaceihtu nih an rak hruai hna i Samuel hi a hnu bik Biaceihtu zong asi i Prophet zong asi chih. Pathin nih Saul cu Israel siangpahrang ah a thim ko nain, Saul nih Bawipa nawl a ngaih lo caah hlawt le siangpahrang sinak tiang in thumh a rak si. A tu kan relmi Dal 15 nak hi Saul nih a voi 3 nak Pathian nawl a ngaih lo nak asi. Pathian nih Amalek mi kha va tu hna law va that dih hna, mizeihmanh na luat ter hna lai loh tiah Saul cu a chimh. Sihmanhsehlaw, Saul nih a va tuk taktak i a tei tik hna ah Pathian nih a chimh bangin a tuah lo,an siangpahrang pa Agag zong thah loin a um, an sathil thauthau kha a lak hna i raithawinak ah a ti. Duak tiah van ruah ahcun raithawinak ca asi ahcun a tha ko lo hme maw ti awk khin a um. Sihmanhsehlaw, Bawipa nih a duh lo ngaingai mi thil a rak si. Hika zawnah van langhter ka duhmi cu kan nih Khrihfa mi zong Pathian kan biaknak ahhin kanmah duhning in Pathian kan biak tawn. Phundang in van chim ahcun kanmah duhnak chungah khan Pathian kha luhter i kan duhmi kha duh ve seh ti kan duh tawn. kanmah duhnak tuah luhpi kan timh tawn. A taktak le a ngaingai ahcun Pathian duhnak chung tuah khan luh i a duhnak tuah le zulh tu kha a kan duhpiak mi cu asi deuh.
Cun, Pathian nih hin a cheuchum lawng nawlngaihnak hi a duh loh ti hi a lang. Pathian hmaika ahcun a cheubang lawng nawlngaih cu nawlngaihlo he ai khat bak mi asi. A tlingmi nawl ngaihnak hi a duh mi cu asi. Saul nih Bawipa nawl cu a cheubang lawng a ngaih caah Pathian nih nawlngaih lo ah a chiah piak. Cu caah a siangpahrang asinak tiang kha chuh asi. Minung kan nunnak ah hin nawlngaihnak timi hi a biapi taktak mi asi. Kan innchungkhar ah siseh, kan Khrihfabu chung ah siseh, kan community chungah siseh, kan society chungah siseh le a bu in rian kan tuannak kip ah 'nawlngaihnak' ti mi a um lo chung paoh cu zeitikhmanhah "daihnak" "Remnak" a um kho lai lo. Daihnak le remnak a um lonak hmun cu hell ram bantuk khi asi ko hnga. Saul zong Pathin bia a ngaihlo ruangah a chungah daihnak, hnangamnak a um kho ti lo.Nawlngaihlonak nih a chuahpimi cu lungretheihnak le buainak lawngte an si. kan lakah daihnak le remnak um seh ti kan duh ahcun Pathian nawl kan ngaih hmasa lai, cun hruaitu kan thimmi hna nawl kan ngaih a hau. Cucu Pathian duhmi cu asi ko hnga lo maw..
Cun, a donghnak bik ah PCCF kan i thithruainak zong ah hin nawlngaihnak hi a biapi tuk hringhran ve. Pathian nih tu kum 2014 PCCF hruaitu ding ah chiti a thuhmi hna kan upa le hna nawlngaih ding hi a biapi tuk fawn, cu ti an nawl kan ngaih hna ahcun Bawipa nih a duhmi zong asi fawn lai tiah ka zumh. Tukum cu PCCF caah "Nawlngaih Kum" siseh ti hi kei ka saduhthah cu asi. A bu in riantuannak ah a herh bikmi cu "nawlngaihnak" hi asi bantukin "Daihnak le Remnak "innpi chung luh khawhnak ding caah "Nawlngaihnak" hi kan tawhfung si hram ko seh.....
Amos Sang Hlei
Cavite
Sunday, December 1, 2013
Mupi Bantukin by Salai Khua Za Rung
1. MUPI BANTUK IN…
Deuteronomi 32: 11-12
Mupi nih a bu kha a hninh i a fano kha a vun zuanhnawh hna I a thla a vun I samh I, a thal cung ah a futter i a zuanpi hna bantuk in, Bawipa nih khan a hruai hna; Bawipa lawnglawng an hruaitu a si i ram dang pathian zeihmanh an i tel lo.
Hi kaa chung i ka lak duh i ka chim duh mi cu zeidah si tiah cun mupi kong cu keimah nak in nan theih deuh mi a si ko i a thar in chimthan ka duh mi cu zei dah si ti ah cun mupi cu fa an ngeih hna tikah thingkung a sang mi khi an i thim I bu an I ser ti si. An fano hna cu an vun thang deuh tikah a bu kha pakhat tete in a zut ti si, tlawmpal zuan an vun thiam ah khin cun a sangnak ah khin a kai pi i a tang lei cu a hung thlak ti si. An fano te cu a tang lei ah a hung thlak ti si zei caah a zuang kho deuh rih lo caah a si, a hung tlak cuahmah lioah khan a nu nih a kal tak maw ti si ahcun a kal tak lo a thli te in a zoh ko i vawlei ah a hung phanh deuh hlan ah cun a nu nih a hung kham than i a sang deuh nak ah a kai pi than a hung thlak than ti si. Chimh ka duh mi cu zei dah si ti ah cun kan nih zong fim nak ka cawn cuahmah lio caan ah hin har nak nih a kan kulh lai i kan tha a der caan hna a um lai nain Pathian bohchan in thlacam uh si kan Pathian nih cun zeitikhmanah a kan kal tak lai lo kha theih hna uh si, mupi nih a fano te a thli te in a zoh i vawlei ah a phak hlan ah a nu a hung donh than bantuk in ka Bawipa pathian nih cun a kan zoh ko lai i zeih tik hman a tangah a kan phanh ter lai lo ti ruahchanh nak he Bawipa bochan bu in nung u sih tiah sawmh kan duh hna. Isaiah 40:29 chung ah kan hmuh mi cu a dermi le a bami kha thazang a pek hna ti si i thazang kan ngah nak ding ah cun um sawsaw ah si lo i Pathian I kha bochan i a zungzal I pehtlai hna u si.
2. HRUAI TU THA
Hruai tu tha kan chuah kho nak ding ah hin zei dah a her ti ah cun a pakhat nak ah fimthiamh nak a si i fimthiamh nak cu kan cawn lawng ah kan ngeih khawh lai, fim nak cawn lawng a za fawn lo zei catiah fim nak cu Bawipa sin ah um i kan Bawipa i bochan a hau. Kan nih cun fim nak a cawn mi lawng kan si degree hi a bia pi tuk in chiah lo in kan cawn mi course ceu tu ah hin thiam khawh i zuam i kan ram le miphun caah ti in temak ceu hna u si. Chimh ka duh mi cu degree lawng a sangsang lak i kan thiam lo i kan ram le miphun caah kan hmang khoh lo ah cun a poi tuk lai. Hraui tu tha kan chuah kho nak ah hin Pathian bochan bu in i zuam ceu hna u sih. Joseph kong kha kan zoh tikah Pathian bochan bu in a nung tikah a lam a tluang. Pahian kan bochan ah cun kan lam a tluang lai i teinak kan hmuh ko lai, teinak kan hmuh lawng ah hin HRUAI TU THA kan chuah khawh lai. Jonah nih teinak cu Bawipa ta a si a ti ban tuk in Bawipa kan in ngeih ah cun teinak zong a lolo ( အလုိလို ) in kan mah ta a si ve ko lai. Ka palh mi a um ah cun ka ngaithiam u law a ruat zia ka thiam piak u tiah ka bia ka dong ter. PCCF chungkhar cung ah lunglawmh tam ka ngei.
Salai Khua Za Rung
Electronics Engineering
University of the Cordilleras, Baguio City
Sunday, November 17, 2013
“Innpa
Tha”
(Luke 10: 25-37 esp. 26, 27, 29, 36, 37)
Bible bia: “Phungbia
cawnpiaktu saya pakhat a ra i amah kha foih a hung zalh, aa thawh i, Saya
Zungzal nunnak hmuh awkah zeidah ka tuah lai? tiah a ti. Jesuh nih Cathiang nih
zeitindah an chim i an chimmi cu zeitindah a sullam naa lakning a si? tiah a
ti. Mipa nih cun, Bawipa na Pathian cu……tiah a ti.”
“Innpa ttha” timi hi cafang phunhnih aa fonhmi “Innpa” (Concise Oxford dictionary nih
cun “a person living next door to or very
near to another”) timi le “Ttha/a
tthami” (having the required qualities or
of a high standard) timi hna an si. Cafang pahnihte an si ko nain zulhdawi
dingah a har taktakmi a si. Kanmah hi kanmah ca lawngah kan tthat ding a si lo
i, midang ca zongah kan tthat ve awk a si timi kha a sawh duhmi cu a si ko. Cucu
Jesuh Khrih nih tahchunnak hmangin mizapi kha theih hna seh tiah phungbia thiampa
hmangin a cawnpiak mi hna kha a si.
Jesush Khrih le Phungbiathiampa;
Phunbiathiampa nih, “Saya zungzal nunnak hmuh awk ah zeidah
ka tuah lai?” Jesus Khrih nih aa thawhduak i, V26 “Zeitindah cathiang nih an chim i, zeitindah cu cu naa lak ning
a si?” tiah a hal tikah, V27 “Bawipa
na Pathian cu na lungthin dihlak le na ruahnak dihlak le na thazaang dihlak le
na ruahnak dihlak in na dawt lai i na
innpa kha nangmah naa dawt tlukin na dawt lai” tiah a leh.
Hi ka zawn an biaruahnak ah mipa nih Jesuh kha foih a duh
caah a sangcemmi a thiamnak chuah zau in biahalnak a tuahmi a si cu a fiang
ngaingai. Ka ruahnak ah hi biahalpa nih hin ruahnak phunhnih he Jesus cu a rat
hnawh ko lai ka ti. 1) Jesuh nih a
chim dingmi pawl hi cu ka thimcia le tuahcia lawngte an si te ko lai timi le 2) Jesuh nih cu hei chim tuah ko sehlaw
keimah tluk hmanh khin a thei te hnga maw timi sual kawl duhnak thinlung he
Jesus cu a panh. V29, “Sihmanhsehlaw
mipa nihcun thiam hun i coh kha a duh i, ahodah ka innpa cu a si?” tiah a von
ti tthan. Miteiduh lo/mipuarthau a si kha a hun lang chinchin diam! Ka thiam
ko, ka theih ko, keimah ve tiah a hun ti tikah tam deuhdeuh a hun chim tthan ah
a fimlonak a hun lang chinchin ai! V36, Jesuh
nih cun a thawh i, “Hi mi pathum hna lakah aho hi dah damiah nih an tlaih mipa innpa kha a si tiah na ruah?” tiah a hal
tthan tikah cun amahte in Jesuh Khrih hmaiah Zero/pakpalawng a si kha ai hngalh tikah a thawh i, V37, “Amah abawmtu kha,” Jesuh nih
“Cubantuk cu va kal law va tuah ve” tiah a tinak kha kan hmuh.
Khahlan Judahmi hna an nunning phunphai tthadeuh in kan zoh
tthan tikah, Levite le Priest hna nih khorchung tlami pa an bawmh duhlonak cu; 1) Gentile, Samaritan le Judahmi a si
lo paoh cu anmah minung hawi ah an rak ruah khawh hna lo caah a si. 2) Khorchung tlapa kha, mithi diam ah
an rak rauh caah a si—Judah mi hna nih mithi ruak va tongh cu a thiang lo ah an
rak ruah, kan cungah chiatnak pakhatkhat a tlung sual lai tiah an rak ttiah
caah a si.
Judahmi hna nih hin zulhphung 614 hi an rak ngeih i cu hna
cu heh tiah chun he zan he an zulh khawh an i zuam peng. An phung le an phai;
“Cu e kan phung, kha e kan phung a si loh” tiah chimtam- tlokciar tak tak phun
cu an rak si kha a fiang. Cucaah an mit hmanh kha ven khawh chungin an rak ven.
Sihmanhsehlaw, Cafang pakhatte “Love”
timi na innpa cu nangmah naa dawt bantukin na dawt ve lai timi cu an caah Hell tlak bantuk in an tuar. An phung
le an phai tangah cun Jesuh hmanh kha hmunhma a rak ngei kho hrim lo. Pathian
biak timi sullam kha rak theih khawh i zuam lo in aphung (formalism) ah an rak
ruah ai! An hmuitinh an rak hrelh cikcek! Anmah an tthat paoh ahcun midang an
ngaihchiatnak kha zeiah an rak rel lo. Cucu Pathian duhnak a si ko tiah an rak
ruah i chun he zan he biaknak phungpai cu an rak kilkhawi. Midang caah “innpa ttha” si i zuam kha Pathian
duhnak a si tiah an rak ruat kho hrim lo. An Pathian biaknak cu midang caah sullam
ngei lo ah a rak cang diam!
Dr. Ngun Ling nih, “Kan innpa timi nakin a ho i innpa dah ka
si timi hi Khrihfami kan rian deuh a si” tiah a rak ti. Midang caah innpa ttha
kan si khawhnak dingah cun kanmah ah innpa ttha sinak kha umter hmasa a rak hau
deuh ko hnga. Cubantuk lawng hlah, Concise oxford dictionary nih a hrilhfianh
bang, midang caah innpa ttha kan si khawhnak dingah cun kan thiamnak/sinak a
sangcemmi kha chuah in kanmah he niahniam ah a ummi hna sinah hramthok in ttuan
ding kha a si ko hnga. Caan tampi ah, kan thiamnak dihlak in kan tuahpiakmi hna
hmanhkha kan innpa caah cun zeihmanh lo a si caan a um tawn. Cucaah, midang
innpa ttha kan si khawhnak dingah cun kanmah ah a ummi/a kan rak ttemttawntu
pawl kan phung le kan phai;
puarthaunak thinlung, mi thangchiat soisel duhnak thinlung, le tbk. hna kal
taak khawh i zuam i Jesuh Khrih cawnpiakmi leiah kan i mer ahcun Bawipa kan cungah aa lawm lai
i, lei thluachauh, van thluachuah cotu kan si ko lai. Bawipa Innpa Ttha kan si ko lai!
Lawmhnak tampi he,
Moses Van Nun Ceu
Subscribe to:
Comments (Atom)
